colofon · 05

Redactionele standaarden

Vroeg is een AI-gestuurde redactie. Discipline maakt het verschil tussen 'AI-gegenereerd' en 'journalistiek met AI als instrument'. Hier staat hoe.


## Missie Vroeg dient een specifieke lezer: de Belgische of EU-investeerder, beleidsmaker, of AI-praktijker die voor een beslissing snel moet weten **wat er deze week veranderde in EU AI-beleid of AI-markten, hoe zeker het is, en waar de primaire bronnen staan**. Niet voor algemeen publiek. Niet voor consumenten-AI-nieuws. Niet voor hype. ## Reikwijdte Vroeg bericht uitsluitend over: - **EU AI-beleid** — AI Act handhaving, AI Office output, delegated acts, GPAI codes, Member State implementaties, EDPB opinies. - **Belgische + Lage Landen AI-capaciteit** — imec, ASML, KU Leuven, UGent, VUB, TU Delft, INRIA-Lille, AI-startups uit de regio. - **EU AI-soevereiniteit** — halfgeleider-supply-chain, Chips Act, Mistral, Aleph Alpha, GPU-allocaties. - **AI in gereguleerde sectoren in EU** — healthtech (EMA), fintech (DORA), defensie + dual-use (EDF, NATO DIANA). - **Vergelijkend AI-beleid** — EU vs US vs China, evergreen-content. Niet binnen scope: algemene AI-nieuws zonder Lage-Landen-hoek; consumenten- AI; LLM-hype-cycles; tech-CEO-quote-stukken; opinie zonder primaire-bron- fundering.

Bronladder

Elke claim in een Vroeg-artikel moet steunen op tenminste één bron uit de volgende hiërarchie, in afnemende voorkeur: 1. **Primaire wetgevende tekst** — EUR-Lex, Belgisch Staatsblad, `journal-officiel.gouv.fr`, EU Official Journal, COM-documenten. 2. **Officiële autoriteiten-output** — EU AI Office, EDPB, EBA, EMA, FSMA, FOD Economie, Nederlandse AP, BeCert, BeIA. 3. **Beursgenoteerde-uitgever-rapportages** — SEC filings, ASML investor relations, ECB stress-tests, Bank of England Working Papers, EBA risk dashboards. 4. **Peer-reviewed academisch werk** — arXiv (met preprint-disclaimer), OpenAlex, conferentie-proceedings (NeurIPS, ICML, ACL, COLM, ICLR). 5. **Eigen primaire bron** — direct interview, FOIA/inzage-verzoek, gepubliceerde data-sets van Vroeg zelf. 6. **Geverifieerde secundaire bron** — Reuters, AP, AFP, Bloomberg, FT, NRC, De Tijd, L'Echo, Politico Europe, EURACTIV — met directe link naar de oorspronkelijke publicatie. 7. **Niet-geverifieerde secundaire bron** — blogs, persberichten, conference-talks zonder transcripts. Toegestaan **alleen** als support voor secundaire claims (achtergrond, kleur), niet als enige bron voor materiële beweringen. Elke claim heeft minimaal één bron uit niveau 1-5; materiële cijfers hebben ten minste twee onafhankelijke bronnen uit niveau 1-4.

Falsifier-protocol

Elk Vroeg-artikel dat een toetsbare voorspelling bevat, publiceert ook: - de **claim** — één zin, ondubbelzinnig - de **deadline** — een specifieke datum waarop de claim toetsbaar wordt - het **falsificatie-criterium** — wat het bewijs zou zijn dat de claim fout was Voorspellingen worden op `/voorspellingen` geregistreerd met status `open`. Op de deadline wordt de claim getoetst tegen primaire bronnen en verschoven naar `verified` (correct), `falsified` (fout), of `expired` (niet toetsbaar gebleken). Het track-record is publiek en wordt nooit retrospectief aangepast. Verkeerde voorspellingen worden niet uitgewist — dat is het hele punt.

AI-pipeline + menselijke validatie

Vroeg-artikelen worden geschreven door een geautomatiseerde editorial pipeline (open broncode op github.com/chutapp/vroeg). De pijpleiding doet: 1. **Signal-detectie** — drie parallelle lagen scannen primaire bronnen wekelijks (Layer 1: scientific + patents; Layer 2: market + news feeds; Layer 3: search-volume gap-analyse via DataForSEO). 2. **Multi-perspectief synthese** — 9 journalistieke "modes" (Dylan Patel, Matt Levine, Ben Thompson, Bellingcat, ProPublica, Tetlock, FT Alphaville, Sherlock-anomaly, counterfactual) lopen parallel met expliciete no-fabrication prompts. 3. **Citation-grounded RAG** — elke claim wordt gegenereerd met `[F#]` / `[E#]` literal citations naar een vast corpus. 4. **Claim-auditor + self-revision** — een aparte LLM-pass screent alle materiële beweringen en stuurt het stuk terug voor revisie als onderbouwing ontbreekt. 5. **URL HEAD verifier + entity-status check** — broken links en geretracteerde entiteiten worden voor publicatie gevangen. **Menselijke validatie is niet optioneel.** Vanaf Phase 2 (gepland Q3 2026) blokkeert de publicatie-pijpleiding artikelen die niet door ten minste één vrijwillige lezer uit het leescorps zijn goedgekeurd. In Phase 1 — voor het leescorps operationeel is — wordt elke editie manueel goedgekeurd door de verantwoordelijke uitgever (zie colofon).

Belangenconflicten

- Vroeg neemt geen advertenties, geen sponsorship, geen advertorials. - Vroeg neemt geen vergoedingen voor het schrijven over specifieke entiteiten of beleidsdossiers. - Donaties (Phase 5) worden publiek geregistreerd; donateurs hebben geen invloed op redactionele keuzes. - De verantwoordelijke uitgever publiceert zijn/haar lopende beleggingen en bestuursmandaten op de colofon-pagina; voor elke materiële belegging die in een artikel aan de orde komt, wordt een expliciete disclosure-regel opgenomen.

Correctie + retractie

Zie de publieke correcties-log voor het volledige proces. In het kort: - **Typografische correctie** — stil gepatcht. - **Materiële feitencorrectie** — publiek geregistreerd, met datum, beschrijving en nieuwe SHA-256 in de Phrack-footer. - **Retractie** — bij ernstige fout (verkeerde primaire interpretatie, onbestaande bron, niet-bestaande entiteit) wordt het artikel met een markante "INGETROKKEN" -banner gemarkeerd en blijft online voor archivering; de URL retourneert HTTP 200 met `noindex`.

Bron-bescherming

Voor menselijke bronnen (Phase 2+): - Vroeg gebruikt nooit identificeerbare details (functie + bedrijf + geslacht) wanneer een bron om anonimiteit vraagt; we abstraheren tot "een EU-AI-Office insider" of "een Belgische compliance officer". - E-mail-bronnen worden bewaard op een end-to-end-encrypted kanaal (Signal of ProtonMail). - Voor zeer gevoelige meldingen: Vroeg ontvangt via SecureDrop — instellingen worden Phase 2 ingericht.

Diversiteit

- Vroeg streeft naar gender- en geografische diversiteit in de bronnen die geciteerd worden en in het leescorps dat artikelen valideert. - Niet alleen mannelijke C-suite-quotes. Niet alleen Brussel-perspectief. - Coverage van Nederland, Wallonië, Vlaanderen, en de drie kleinste EU-staten (Luxemburg, Malta, Cyprus) blijft actief in scope ondanks hun beperkte vraag. ## Onafhankelijkheid Vroeg is geen orgaan van de Europese instellingen, de Belgische federale overheid, of enig privaat AI-bedrijf. Vroeg ontvangt geen institutionele financiering met redactionele voorwaarden.